Ważne komunikaty Krajowej Sekcji Nauki NSZZ „Solidarność” na start roku akademickiego 2026/2027!

Kluczowe działania KSN NSZZ „Solidarność”: Manifestacja w Warszawie i walka o fundusze socjalne (ZFŚS)

Rozpoczęcie roku akademickiego 2026/2027 przynosi nagromadzenie istotnych problemów w sektorze szkolnictwa wyższego. Krajowa Sekcja Nauki NSZZ „Solidarność” (KSN) koncentruje obecnie swoje działania wokół dwóch kluczowych obszarów: ogólnokrajowego protestu oraz sprzeciwu wobec rządowych planów dotyczących Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych.

1. Ogólnopolska Manifestacja w Warszawie – 17 października 2026 r.

Krajowy Sekretariat Nauki i Oświaty NSZZ „Solidarność” organizuje w Warszawie wspólny protest pracowników oświaty i nauki. Głównym celem jest zwrócenie uwagi na rażąco niskie finansowanie sektora, niesatysfakcjonujące wynagrodzenia oraz pogarszające się warunki zatrudnienia i zabezpieczenia socjalnego.

• Finansowanie wyjazdu: Koszty przejazdu uczestników do Warszawy i z powrotem zostaną w całości pokryte w ramach środków z Krajowego Funduszu Strajkowego.
• Stawki refundacji (transport drogowy): Maksymalne stawki zależą od liczby pasażerów i wynoszą 5,00 zł, 7,50 zł lub 9,50 zł brutto za kilometr.
• Dojazd koleją: Możliwy jest zwrot kosztów za bilety kolejowe dla grup liczących co najmniej 3 osoby (rozliczenie zbiorcze).
• Terminy: Komplet dokumentów rozliczeniowych należy przekazać do KSN najpóźniej do 24 października 2026 r.. Szczegóły dotyczące parkingów i tras dojścia zostaną podane w kolejnych komunikatach.

2. Spór o odmrożenie ZFŚS – Projekt ustawy UD426

Drugim krytycznym tematem są ministerialne prace nad projektem UD426, dotyczącym zasad naliczania odpisu na ZFŚS w uczelniach publicznych. Obecny mechanizm zamraża podstawę naliczania odpisu na poziomie historycznym z 2018 roku. KSN wylicza, że w latach 2019–2025 łączny odpis na ZFŚS wzrósł zaledwie o ok. 40,6%, podczas gdy planowane wynagrodzenia osobowe brutto wzrosły w tym samym okresie aż o ok. 88,6%.

• Pierwotne założenia rządowe: Rząd planował przedłużenie tego niekorzystnego, „przejściowego” mechanizmu aż o kolejne 10 lat – do końca 2036 roku.
• Stan po konsultacjach społecznych (wrzesień 2026 r.): Pod naciskiem Solidarności Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego częściowo skorygowało projekt, deklarując skrócenie okresu zamrożenia do 6 lat (tj. do 31 grudnia 2032 r.). MNiSW tłumaczy to potrzebą ochrony stabilności finansowej uczelni. Resort zaznaczył jednocześnie, że zamrożenie nie dotyczy odpisów na emerytów i rencistów.
• Stanowisko Solidarności: KSN podtrzymuje ocenę negatywną. Związek domaga się systemowego powiązania wzrostu odpisu na ZFŚS z adekwatnym zwiększeniem finansowania całego sektora z budżetu państwa, tak aby wyższe odpisy nie były realizowane kosztem pensji, etatów czy badań naukowych.

3. Alternatywne propozycje i warianty kompromisowe

Rada ds. dialogu ze związkami zawodowymi przedstawiła dwa alternatywne warianty wyjścia z impasu, które mają wprowadzić ustawową ścieżkę realnego wzrostu funduszu socjalnego:

• Wariant 1 (Ścieżka procentowa): Ustala sztywne, minimalne poziomy odpisu: 4,0% w 2027 r., rosnące co roku o 0,5 p.p., aż do osiągnięcia docelowych 6,5% w 2032 r. (z zabezpieczeniem dla uczelni, które już osiągnęły wyższy wskaźnik).
• Wariant 2 (Zasada pierwszeństwa): Natychmiastowe zastosowanie pełnych zasad art. 144 PSWiN w uczelniach, gdzie wskaźnik odpisu w 2026 r. przekraczał już 6%, a w pozostałych – obowiązkowy coroczny wzrost gwarantujący osiągnięcie 6,5% przed 2032 rokiem.

4. Apel o działanie i lobbing parlamentarny

KSN przygotowała dla organizacji zakładowych wzory pism do posłów i senatorów. Służą one przedstawieniu udokumentowanych zastrzeżeń wobec projektu UD426 oraz oficjalnemu wezwaniu parlamentarzystów do określenia ich stanowiska w tej sprawie. Pisma te (po modyfikacji) można kierować również bezpośrednio do Premiera, Ministra Nauki oraz Marszałków Sejmu i Senatu.

Wszystkich członków oraz sympatyków zapraszamy do aktywnego włączenia się w przygotowania do manifestacji. Materiały informacyjne, pełne opinie oraz wzory pism są dostępne w biurze Komisji Uczelnianej UMK.